Fakültemiz Araştırmacıları Kas İşlevinde Görevli Olan Yeni Bir Gen Bularak Kas Gelişimde Kritik Bir Mekanizmayı Açıklamayı Başardılar

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim üyesi Prof. Dr. Pervin Dinçer yürütücülüğünde gerçekleşen çalışma ile kas dokusunun yapısal organizasyonunun korunması ve işlevinde kritik rol oynayan yeni bir gen tanımlandı. Bu çalışmada Plektin (PLEC) geni 1f izoformundaki işlev bozukluğunun akraba evliliklerine bağlı olarak ortaya çıkan bir kas hastalığına (Limb-girdle kas distrofisi, LGMD2) yol açtığı saptanmıştır. Çalışma, genetik alanında dünyanın sayılı dergilerinden olan American Journal of Human Genetics (AJHG) dergisinde bugün yayınlanmakta ve basın bildirisi ile dünyaya duyurulmaktadır (http://www.cell.com/AJHG))1.

Bu çalışma kapsamında Prof. Dr. Dinçer ve ekibi şu ana kadar hastalıktan sorumlu mutant genin bulunmamış olduğu çok sayıda LGMD2 ailesinde, genom boyu çip analizleri ve homozigotluk analizi ile gen haritalama çalışmalarını tamamlamışlardır. Bu ailelerin bir kısmında hastalıktan sorumlu genin kromozom üzerindeki yerleşimini saptamışlar ve aday gen yaklaşımı ile Plektin geni exon 1f'de mutasyon olduğunu göstermişlerdir. Ekip, bulgularını Plektin 1f izoformunun işlevini ortaya koymaya yönelik yaptıkları analizler ile güçlendirerek bu izoformun kas hücresinin dış ortamı ile ilişki kurmasında bir bağlaç görevi görerek kas dokusunun yapısal bütünlüğünün korunması ve kas işlevinin yerine getirilebilmesinde son derece önemli olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, dünyada ilk kez bir genin alternatif bir izoformunun kalıtsal bir hastalık ile ilişkilendirilebileceği bu çalışma ile gösterilmiş ve hastalık patolojilerinin altında yatan etkenlerin aydınlatılmasında insan genlerindeki farklı yapılanmaların son derece önemli olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışma, etiyolojisi şu ana kadar belirlenemeyen bir grup kas distrofisinde genetik tanı ve doğum öncesi tanı imkanı vermekle birlikte kas hastalıklarının fizyopatolojisine yeni bir bakış açısı getirerek gelecekteki tedavi olasılıklarına yaklaşımı da zenginleştirmektedir.

Çalışmanın büyük bir kısmı, yayında ilk isim olarak yer alan Sağlık Bilimleri Enstitümüz doktora öğrencisi Uzm. Bio. Hülya Gündeşli'nin doktora tez çalışmasının ürünüdür. Çalışmada yer alan araştırıcıların tamamı Türk araştırıcılar olup çalışma, Üniversitemiz Tıp Fakültesinin farklı birimlerinin desteği ile hayata geçirilmiş ortak bir çabanın ürünüdür. Çalışma grubunda ayrıca, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Patoloji Ünitesinden Yrd. Doç. Dr. Beril Talim, Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı'ndan Prof. Dr. Petek Korkusuz, Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalından Dr. Burcu Balcı-Hayta, Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalından Prof. Dr. Nurten Akarsu, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Nöroloji Ünitesinden Prof. Dr. Haluk Topaloğlu yeralmıştır. Londra, Çocuk Sağlığı Enstitüsü, Dubowitz Sinir Kas Merkezi'nden Dr. Sebahattin Çırak, çalışmaya önemli katkıda bulunmuştur. Çalışma TÜBİTAK Sağlık Bilimleri Araştırma Grubu tarafından desteklenmiştir. 1 Gündeşli H, Talim B, Korkusuz P. Balcı-Hayta B, Çırak S, Akarsu NA, Topaloğlu H, Dinçer P. Mutation in exon 1f of PLEC, leading to disruption of plectin isoform 1f, causes autosomal recessive limb-girdle muscular dystrophy. Am J Hum Genet, 87, 1-8, Dec 10, 2010.

Proje ekibi. Soldan sağa: Prof. Dr. Petek Korkusuz, Yrd. Doç. Dr. Beril Talim, Uzm. Bio. Hülya Gündeşli, Prof. Dr. Pervin Dinçer, Prof. Dr. Nurten Akarsu, Prof. Dr. Haluk Topaloğlu, Dr. Burcu Balcı-Hayta.

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 
Hacettepe Üniversitesi
 
  Tıp Fakültesi Sıhhiye, 06100 Ankara
Telefon: +90 (312) 305 10 80 - Faks: +90 (312) 310 05 80
tipmaster@hacettepe.edu.tr
Webmaster Engin HELVACI